Ο Ιάκωβος Κουμής γεννήθηκε στην Σωτήρα Αμμοχώστου, στις 17 Οκτωβρίου 1956. Παιδί φτωχής αγροτικής οικογένειας, ιδιαίτερα εργατικό και ανήσυχο, είναι ήδη 18 χρονών όταν η τουρκική εισβολή σκοτώνει τα όνειρα του νέου εφήβου, για ελεύθερη και δίκαιη κοινωνία.

Παίρνει μέρος σε αντικατοχικές κινητοποιήσεις και συμμετέχει ενεργά στην «Επιτροπή Αυτοδιάθεσης Κύπρου», μια δραστήρια και κομματικά ανέντακτη πολιτική πρωτοβουλία.
Το 1978 παντρεύεται την αγαπημένη του Μαρία Καίκκη, επίσης από την Σωτήρα. Οι πολιτικές του ανησυχίες τον οδηγούν στις Πολιτικές Επιστήμες και το 1980 εγγράφεται στο Πολιτικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τον Σεπτέμβριο του 1980, το νιόπαντρο ζευγάρι εγκαθίσταται στην Αθήνα και ο Ιάκωβος συμμετέχει ενεργά στις αντιϊμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις. Είναι μόλις 6 χρόνια από την εισβολή των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο και η τότε Ελληνική Κυβέρνηση του Γεώργιου Ράλλη, προκαλεί πολιτική κρίση, με την απόφασή της να επανεντάξει την Ελλάδα στο ΝΑΤΟ. Η χώρα συγκλονίζεται από συνεχείς μαζικές κινητοποιήσεις και συγκρούσεις με τις δυνάμεις καταστολής.
Στις 16 Νοεμβρίου, ημέρα Κυριακή, παραμονή της Επετείου της Λαϊκής Εξέγερσης του Πολυτεχνείου, η Αθήνα δονείται από την μεγάλη αντινατοϊκή Πορεία προς την Αμερικανική Πρεσβεία, με κύρια συνθήματα εναντίον της επανένταξης της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και κατά της Τουρκικής κατοχής της Κύπρου. Ο Ιάκωβος Κουμής συμμετέχει στην πορεία με τους συντρόφους του της «Επιτροπής Αυτοδιάθεσης Κύπρου». Στην Πλατεία Συντάγματος γίνεται θύμα άγριας επίθεσης των ΜΑΤ, η οποία τον αφήνει επί τόπου βαρειά τραυματισμένο. Τα όργανα της ΜΑΤ, λίγα λεπτά αργότερα, αφήνουν επί τόπου νεκρή την εργάτρια Σταματίνα Κανελλοπούλου.

Ο Ιάκωβος μεταφέρεται στο Λαϊκό Νοσοκομείο και το βράδυ της Κυριακής είναι ήδη κλινικά νεκρός. Την Κυριακή 23 Νοεμβρίου αφήνει την τελευταία του πνοή στο Λαϊκό. Την Πέμπτη 27 Νοεμβρίου, η σωρός του μεταφέρεται στην γενέτειρά του, τη Σωτήρα, για λαϊκό προσκύνημα. Την Παρασκευή το πρωί 28 Νοεμβρίου, κηδεύεται. Την ίδια ώρα, μέσα σε μια φορτισμένη ατμόσφαιρα, τελείται τρισάγιο στον Ιερό Ναό Φανερωμένης στη Λευκωσία και αμέσως μετά πραγματοποιείται πορεία διαμαρτυρίας προς την Ελληνική Πρεσβεία της Λευκωσίας.
Ο Ιάκωβος Κουμής, κατά το σύντομο πέρασμά του από το λαϊκό εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα, μάς έχει αφήσει σαν παρακαταθήκη δύο πράγματα: το αγωνιστικό ήθος μιας αθώας νεότητας και αξιόλογα γραπτά ψυχής από τα προσωπικά του τετράδια. Από τα ημερολόγια αυτά, μια ανθολόγηση έκανε ο Λουκάς Αξελός στο τεύχος 5 του περιοδικού ‘Τετράδια Πολιτικού Διαλόγου Έρευνας και Κριτικής’, τον Ιούλιο του 1982.
Τα κείμενά του είναι δύο ειδών: ημερολόγιο και ποιήματα. Και τα μεν και τα δε χαρακτηρίζει μια εδραία πνευματική κατεύθυνση, της οποίας η απελευθερωτική ιδεολογία, κοινωνική και εθνική, αποτελεί την πηγή. Έκπληξη προκαλεί το γεγονός, πως ο έντονος προσωπικός του λυρισμός παραμένει πάντα κριτικός και πολιτικός.
Ο πρόωρος χαμός του ενέπνευσε ποιητές, τόσο στην Κύπρο όσο και την Ελλάδα, οι οποίοι μας άφησαν εξαίρετους στίχους. Αναφέρουμε τον Λεύκιο Ζαφειρίου, τον Κώστα Μακρίδη, την Αρετή Αθανασίου. Πρέπει, τέλος, να κάνουμε αναφορά στο, εξαιρετικής ευαισθησίας και ευφυούς σύλληψης, πεζό της γυναίκας του Μαρίας με τίτλο: «Σήμερα είμαι εγώ και η Σταματίνα», που δημοσιεύθηκε στην αθηναϊκή ‘Ελευθεροτυπία’ στις 15 Νοεμβρίου 1981. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω απόσπασμα από ποίημα του Ιάκωβου Κουμή. Το έγραψε στην Αθήνα, στις 22 Οκτωβρίου 1980, ένα μήνα πριν σβύσει:
Η γαλάζια σου μορφή με τυραννά…
Γυρεύω μια σταγόνα λευτεριάς στα βήματά σου
και σύ μ΄αρνήθης για τα συμφέροντά σου…

Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου, πλαισιωμένο με φωτογραφίες, από την εκδήλωση την εκδήλωση της 17ης Νοεμβρίου 2008, με θέμα: «Η Λαϊκή Εξέγερση του Πολυτεχνείου»:
Μυσταγωγία Ελευθερίας και Δημοκρατίας:
Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΤΟ “ΣΚΑΛΙ” αφιερωμένη στον ΙΑΚΩΒΟ ΚΟΥΜΗ
ΘΕΚΛΑ ΚΙΤΤΟΥ: “Ο Κουμής υπήρξε ο τελευταίος Κύπριος αγωνιστής που έπεσε στον αγώνα κατά του καθεστώτος της ξένης εξάρτησης του Ελληνικού Έθνους, πλάϊ στον ΛΑΜΠΡΑΚΗ, τον ΠΕΤΡΟΥΛΑ, τον ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ, τον ΤΣΑΡΟΥΧΑ, τον ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ, την ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ ”
Η εκδήλωση που οργάνωσε, την Δευτέρα το βράδυ 17 Νοεμβρίου, ο Δήμος Αγλαντζιάς σε συνδιοργάνωση με το Κέντρο Λόγου και Τέχνης ΑΕΙΠΟΛΙΣ, την Πολιτιστική Εταιρεία ΙΩ, την Βιβλιογραφική Εταιρεία Κύπρου και το βιβλιοπωλείο ΤΑ ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΑ, άφησε άριστες εντυπώσεις στους τυχερούς που βρέθηκαν εκεί.

Ήταν, αλήθεια, μια μυσταγωγία για την Ελευθερία και την Δημοκρατία. Μετά τον χαιρετισμό του Δημάρχου Ανδρέα Πέτρου, που εξήρε το νόημα της Εξέγερσης τονίζοντας πως «…αυτή δεν είναι μια συνήθης εθιμοτυπική εκδήλωση ή μια εκδήλωση ανάκρουσης ύμνων και υποβολής δοξασιών. Είναι μια εκδήλωση απότισης φόρου τιμής και σεβασμού στους ήρωες του Πολυτεχνείου και σε όσους, στην Ελλάδα και στην Κύπρο, έδωσαν τη ζωή τους για τα πανανθρώπινα ιδανικά της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας…».
Ο άρχοντας πρωτοψάλτης Γιώργος Σπανός σκόρπισε ρίγη συγκίνησης με τον έξοχο βυζαντινό ύμνο, που συνέθεσε και ερμήνευσε ειδικά για την βραδυά, “ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ“.
Η διευθύντρια του Κέντρου ΑΕΙΠΟΛΙΣ σκηνοθέτις Θέκλα Κίττου, ήταν συνταρακτική στην κατάθεση της δικής της μαρτυρίας για την γενηά του Πολυτεχνείου και για τον Κύπριο πατριώτη Ιάκωβο Κουμή, που δολοφονήθηκε από την αστυνομία της Κυβέρνησης Ράλλη στην Αθήνα, τον Νοέμβριο του 1980: «…είναι πολύ δύσκολο για τη σημερινή νέα γενιά να αντιληφθεί το ψυχικό τραύμα, το συναισθηματικό κενό και το πνευματικό χάος, στο οποίο μας έσπρωξε η ιστορική μοίρα … η εθνική ταπείνωση εγκαταστάθηκε στην ψυχή μας …. η ζωή μας έγινε φτωχή και μίζερη μέσα σε μια νύχτα … ο Ιάκωβος μας έχει αφήσει σαν παρακαταθήκη δύο πράγματα: το αγωνιστικό ήθος μιας αθώας νεότητας και αξιόλογα γραπτά ψυχής…»
Ο κριτικός Ανδρέας Χατζηθωμάς, στην εξαιρετική ομιλία του, ανθολογώντας τις καλύτερες στιγμές από τη λογοτεχνία της Εξέγερσης είπε «…στο φρικτό δόγμα της δικτατορίας: τάξη, ασφάλεια, τυραννία, περίτρανα απάντησαν οι νέοι του Πολυτεχνείου με το ανθρώπινο τρίπτυχο: ψωμί – παιδεία - ελευθερία, δηλαδή ανάγκη επιβίωσης, ανεμπόδιστη προκοπή, απελευθέρωση του πνεύματος …».
Μέσα σε μια κατανυκτική σιγή, το ακροατήριο κρεμάστηκε από τα χείλη των ηθοποιών Θουκυδίδη Μηχανικού και Έφης Χαραλάμπους, όταν ερμήνευσαν αποσπάσματα από τους ΑΝΘΡΩΠΟΦΥΛΑΚΕΣ του Περικλή Κοροβέση και από κείμενα του Ιάκωβου Κουμή. Πολλοί ήταν αυτοί που δάκρυσαν από τις περιγραφές των βασανιστηρίων που καταγράφει ο Κοροβέσης στην συγκλονιστική του μαρτυρία, η οποία έκανε τότε τον γύρο του κόσμου.
Δακρυσμένος, ανέβηκε στο βήμα και ο εκφωνητής του Πολυτεχνείου σκηνοθέτης Λάμπρος Παπαδημητράκης, θύμα κι αυτός των βασανιστηρίων της Χούντας, που με τρεμάμενη φωνή είπε:
«… είμαστε ‘μεις τα παιδιά εκείνων που το ‘56 κατέβαιναν στους δρόμους της Αθήνας για την Αυτοδιάθεση της Κύπρου και που πήραμε απ’ τους γονιούς μας εντολή να θυσιαστούμε για την ελευθερία της …. αυτή την εντολή έχουμε δώσει κι εμείς στα δικά μας παιδιά ….. μην ακούτε αυτούς που σας ψιθυρίζουν ότι δεν χρειαζόμαστε ήρωες ….. η θυσία αποτελεί ηθική προτροπή σε όλους τους λαούς, σε όλες τις θρησκείες, σε όλες τις ιδεολογίες …»
Η βραδυά έκλεισε με την συγκινητική ταινία του Λάμπρου Παπαδημητράκη ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ, παραγωγής ΕΡΤ.




Στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου, πάνω από 700 άτομα παρακολούθησαν την εκδήλωση της Συντονιστικής Επιτροπής Υποστήριξης Αγώνα για Ελεύθερη Κύπρο (ΣΕΥΑΕΚ) και της Συμπαράστασης Αγώνα Κύπρου (ΣΑΚ), με ομιλητές τους Βάσο Λυσσαρίδη, Γεράσιμο Αρσένη, Ανδρέα Αγγελίδη, Άριστο Μιχαηλίδη και συντονιστή από πλευράς των οργανωτών τον Γιώργο Καραμπελιά. 










Τηρώντας την υπόσχεσή του ο πρόεδρος της Ομόνοιας, Βασίλης Μπολάνος, συνέχισε τις επαφές του και στον Ελλαδικό χώρο με βορειοηπειρωτικούς φορείς, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.
