Επικήδειος από τον Δρα Βάσο Λυσσαρίδη στην κηδεία
του τέως Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσου Παπαδόπουλου
Ιερός Ναός Αγίας Σοφίας
Στρόβολος, Λευκωσία
15 Δεκεμβρίου 2008

Ένας γενναίος έφυγε Όρθιος. Όρθιος στη ζωή και τον θάνατο. Όρθιος μπροστά στις απειλές και αντιξοότητες.

(Η ζωή εν τάφω)
Όμως η λεβεντιά δεν χωράει σ΄ένα φέρετρο
Ο θάνατος πισωγυρίζει αμήχανος
Όσοι έταξαν στη ζωή τους
να φυλάνε εθνικές αρχές
να απορρίπτουν πιέσεις και απειλές
Παραμένουν όρθιοι στη ζωή και τον θάνατο.

Μια μεγάλη προσωπικότητα που λάμπρυνε την πολιτική ζωή της πατρίδας μας, που άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στα δρώμενα της Κύπρου, ο Πρόεδρος που πιστός στη λαϊκή εντολή απέρριψε εθνοκτόνα σχέδια, επαναλαμβάνοντας το διαχρονικό στην Ελληνική ιστορία ΟΧΙ, πέρασε το κατώφλι της αιωνιότητας.

Πέρασε το κατώφλι της ιστορίας. Και πέρασε με περγαμηνές αγώνων, θυσιών και προάσπισης αρχών.

Με εκκρεμή οράματα με ανεκπλήρωτες προσδοκίες, αλλά και με τη βεβαιότητα ότι ο αγώνας στον οποίο αφιέρωσε τη ζωή του θα συνεχισθεί. Πως και νεκρός θα μαρτυρήσει τη δικαίωση.

Φίλε Τάσσο,

Ο λαός δεν σου παραχωρεί άδεια απουσίας ωσότου λεύτεροι σεριανίσουμε στα λεύτερα αγαπημένα τοπία.
Πικρός, μισεμός και πιο πικρός όταν στη πατρογονική ΄Ασσια φιμώνεται η αρχαία λαλιά και τα σκλαβωμένα χώματα ξεσηκώνονται.

Πικρή η σκλαβιά
Μην ακουμπήσεις σ΄ αυτό το
χώμα
Θα σ΄ αφανίσει η οργή του
Νερό απ΄ τη βρύση της
Λαπήθου μη γευτείς.
Πικρό αφιόνι
θα πικρολιώσει
τα πικραμένα σου σωθικά
Αέρα όταν φυσάει απ΄ τον βορρά.
μην ανασάνεις.
Θάναι στο λέω η τελευταία σου πνοή.
Ένα σου μένει.
Το χώμα ν΄ αναδέψεις
με τη δική σου οργή
και το βοριά στης λευτεριάς
την κολυμβήθρα να βαφτίσεις.
Τότε θα ζεις.

Όσο το συρματόπλεγμα της ντροπής θα διχοτομεί την αξιοπρέπεια και τα χώματα μας όσο η κατοχική σημαία θα συνοδεύει στον ξύπνιο τους εφιάλτες μας, έχοντας τώρα νικήσει τον θάνατο μαζί με την στρατιά των συναγωνιστών σου με τον Μακάριο σημαιοφόρο με τον Αυξεντίου, τον Μάτση, τον Παλληκαρίδη θα ανατρέψουμε το σκηνικό.

Ο Τάσσος Παπαδόπουλος έφυγε από τη ζωή για να παραμείνει ζωντανός στη μνήμη ενός ολόκληρου λαού.

Η Κύπρος θρηνεί ένα άξιον της πατρίδος τέκνον.

Και ο Ελληνισμός συμμετέχει στον θρήνο για την απώλεια.

Ο Ελληνισμός στο σύνολο του γιατί οι εθνικοί αγώνες αγνοούν ιδεολογικά σύνορα.

Η παρουσία εδώ του Πρωθυπουργού της Ελλάδας κ. Καραμανλή, του αρχηγού της αντιπολίτευσης κ. Παπανδρέου και της Υπουργού Εξωτερικών κας Μπακογιάννη μαρτυρούν του λόγου το αληθές.

Αυτή η οδυνηρή συγκυρία προσφέρει την ευκαιρία να αποστείλουμε από κοινού το μήνυμα ότι θα απορρίψουμε απορριφθέντα υπό του λαού σχέδια που εκκολάπτονται υπό νέα ονοματολογία και ότι θα σταθούμε ανάχωμα σε ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας a la carte με την κυνική απαίτηση μη συμμόρφωσης προς τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της και νομιμοποίηση κηδεμονικών δικαιωμάτων και στρατιωτικής παρουσίας, παρθενογένεσης δυο κρατών και συνεταιρισμού.

Φίλε Τάσσο,

Φεύγεις αφήνοντας αξιόλογη, ανεξίτηλη κληρονομιά.

Ο λαός θυμάται έντονα την τελευταία παρακαταθήκη σου στην κρίσιμη ώρα των αποφάσεων.

Σαφής η διαπίστωσή σου ότι «το σχέδιο Ανάν δεν καταλύει τη de facto διχοτόμηση, αλλά αντίθετα τη νομιμοποιεί και ότι υπάρχουν θέματα αρχών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπου η «μέση λύση» δεν συνιστά τη σωστή απάντηση». Πρόσθετες: «Παρέλαβα κράτος με διεθνή αναγνώριση. Δεν θα παραδώσω κοινότητα χωρίς δικαίωμα λόγου και σε αναζήτηση κηδεμόνων».

Αυτά δήλωνες στο δραματικό σου διάγγελμα, πληγωμένος από την παραγνώριση αρχών από εκείνους που ήσαν εντεταλμένοι για την υπεράσπιση τους. Με έντονα φορτισμένη λυγμική φωνή με τη συναίσθηση ότι στεκόσουν ανένδοτος προασπιστής των δικαιωμάτων του λαού μας και θεματοφύλακας της ιστορίας μας. Ο συναισθηματισμός ταιριάζει στον ειλικρινή.

Στέρεες οι εθνικές ρίζες με τις πολυχιλιόχρονες ελληνικές παραδόσεις. Στέρεη η προσωπική ιστορία.

Προδιαγεγραμμένη, σχεδόν νομοτελειακή η πορεία σου.

Αγωνιστής από την πρώτη νεανική ηλικία στην πρώτη γραμμή του εθνικο-απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ όπου και σε πρωτοσυνάντησα.

Μαζί στο Λονδίνο στη δραματική σύσκεψη καταψηφίσαμε τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Ο Μακάριος στην πορεία αναγνωρίζοντας τις αρετές και ικανότητες σου σε διορίζει Υπουργό. Τον νεαρότερο Υπουργό της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αδέκαστος στην προάσπιση αξιών, έτοιμος για κατάθεση γνώμης και έτοιμος να προσαρμοσθεί έργοις.

Θάταν υποτιμητικό να αναλωθώ στην απαρίθμηση της πληθώρας πολιτικών και πολιτειακών αξιωμάτων στα οποία διέπρεψε και την τόσο αξιόλογη προσφορά του σ΄ όλους τους τομείς της δημόσιας ζωής. Υπουργός σε διάφορα υπουργεία, διαπραγματευτής, εκπρόσωπος της Κύπρου στα διεθνή βήματα, Πρόεδρος της Βουλής, φυλακισθείς στο πραξικόπημα. Όμως δεν μπορώ να μην αναφερθώ στην πρωτοποριακή προσφορά του για την εδραίωση του πρώτου κοινωνικού κράτους στην Κύπρο.

Αρχή άνδρα δείκνυσι. Και το τελευταίο αξίωμα στην προεδρία του κράτους υπήρξε η κορωνίδα της προσφοράς του και η ανάδειξη της προσωπικότητας του.

Αφόρητες οι πιέσεις, ασφυκτικός ο κλοιός για εξαναγκασμό του λαού μας να προσυπογράψει σχέδια εθνικής ταπείνωσης και υπονομευτικά της εθνικής μας επιβίωσης.

Και τα πυρά εχθρικά και φίλια στρέφονταν προς τον εκλεγμένο πρόεδρο.

Κι εσύ, Τάσσο, φρουρός μιας άλλης μορφής Θερμοπυλών, παράμεινες πιστός τοις του λαού ρήμασι πειθόμενος γνωρίζοντας το τίμημα και έτοιμος να υποστείς τις συνέπειες.

Και ο αγώνας δεν αφορούσε μόνο την επιβίωση των Ελληνοκυπρίων αλλά και την ουσιαστική ακηδεμόνευτη πορεία των Τουρκοκυπρίων.

Γιατί πιστός στις εθνικές σου ρίζες υπήρξες και θερμός προασπιστής των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων με τη σωστή διαπίστωση ότι ειρήνη και πρόοδος μπορούν να διασφαλισθούν μόνο σε συνθήκες αλληλοσεβασμού.

Η ιστορία θα καθιερώσει τον ρόλο σου ως του Προέδρου που απέκρουσε τα απαράδεκτα σχέδια αλλά και διαφοροποίησε αποτελεσματικά το αρνητικό κλίμα που δημιούργησε το πλήρως δικαιολογημένο ΟΧΙ του λαού μας.

Και αυτό επετεύχθη όχι με προσαρμογή σε πιέσεις ή εγκατάλειψη αρχών αλλά με θρησκευτική προσήλωση στην προάσπιση της ετυμηγορίας του λαού.

Και αυτά χαρακτηρίσθηκαν ως απορριπτισμός.

Αν απορριπτισμός είναι η άρνηση της εθνικής αυτοκτονίας τότε ο τίτλος είναι άκρως τιμητικός.

Διάλεξες συνειδητά τον δρόμο του εθνικού Γολγοθά, γιατί γνώριζες πως μόνο με την ανάληψη ευθυνών χαράσσονται οι δρόμοι εθνικής σωτηρίας.

Στη ρήτρα ότι οι ιδέες δεν δολοφονούνται, προσθέτω: Όμως ούτε οι ιδεοφόροι πεθαίνουν.

Πεθαίνουν όσοι δεν αφήνουν κληρονομιά. Κι εσύ αφήνεις αξιόλογη κληρονομιά.

Τα μηνύματα είναι σαφή. Σεβόμαστε τα δικαιώματα όλων των λαών και όλων των ομάδων. Όμως απαιτούμε σεβασμό και στα δικά μας.

Είμαι βέβαιος ότι και από τον τάφο θα διαλαλείς ότι δεν θα δεχθούμε χωριστά κράτη και συνεταιρισμό που οδηγεί σε ένα πολυκηδεμονευόμενο συνομοσπονδιακό μόρφωμα.

Νάσαι βέβαιος ότι ο αγώνας θα συνεχισθεί.

Συμβιβασμός ναι. Αλλά σε πλαίσια αρχών που διαφυλάττουν την εθνική αξιοπρέπεια και επιβίωση. Μόνιμη κοινή μας γραμμή παραμένει μια λύση εναρμονισμένη με το διεθνές δίκαιο και το Ευρωπαϊκό κεκτημένο που να διασφαλίζει την ενότητα του κράτους, του χώρου, της οικονομίας, των θεσμών, θα απαλλάσσει από κηδεμονίες και ξένη στρατιωτική παρουσία και θα διασφαλίζει τις βασικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των πολιτών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος όλων των προσφύγων για επάνοδο στις πατρογονικές εστίες και περιουσίες τους.

Αυτές υπήρξαν οι διακηρύξεις όλων προς τον λαό και ο λαός είναι φυσικό να απαιτεί προσήλωση στις δεσμεύσεις. Φεύγεις δικαιωμένος με σαφή εντολή στα παιδιά σου, στους δικούς σου και σ΄όλο τον λαό να μη παρεκκλίνουν από τη διακηρυγμένη πορεία που τώρα σφραγίζεται με τη δική σου βιολογική απουσία, όχι την πολιτική.

Σ΄ αυτόν τον ιερό χώρο ενώπιον του λαού και της ιστορίας δίνουμε την υπόσχεση ότι δεν θα παρεκκλίνουμε από αυτή την πορεία.

Η φωνή σου για απόρριψη απαράδεκτων σχεδίων θα είναι τώρα ακόμα πιο δυνατή, πιο καθολική, πιο αποδεκτή.

Για την οικογένεια σου θα είναι παρηγοριά ότι όλη η Κύπρος παραστέκεται στη θλίψη τους και ιδιαίτερα στη μεγάλη κυρία, τη Φωτεινή της αξιοπρέπειας και της προσφοράς.

Θα συνεχίσουμε όλοι μαζί. Και θα σ΄ έχουμε πάντα συντροφιά ως την δικαίωση.
Αυτή τη μοίρα όρισαν οι θεοί για τους διαχρονικούς αγωνιστές.

Μας είπαν:
Γιατί συνεχίζετε να αγωνίζεσθε
Αφού η μάχη έχει κριθεί;
Απαντήσαμε: Γιατί αν
δεν αγωνιζόμαστε
δεν θα υπάρξει άλλη μάχη.

Θ΄αγωνίζεσαι και μετά θάνατο
ο λαός δεν σου δίνει άδεια απουσίας.
Και ασφαλώς δεν έχεις καμιά πρόθεση απουσίας.

Όταν το βράδυ ο Ζέφυρος θα συνοδεύει
του Αίαντα το παράφωνο γέλιο
οταν τα κιονόκρανα της Σαλαμίνας
φοβισμένα
θα διηγούνται ψεύτικες ιστορίες
όταν οι μαινάδες θα ξεσχίζουν
τα ανύπαρκτα ιμάτια
εμείς μαζί σου
θα θυμίσουμε στους μόνιμους
και τους περαστικούς ότι
περπατούν στ΄αχνάρια του Ζήνωνα
Στην άκρη του Δαυλού ξεμπαρκάρουν
τριήρεις φορτωμένες οργή και ρυτίδες
ότι αυτά τα χώματα
φιλοξενούν το DNA του Ζήνωνα
του Κίμωνα, του Ρε, του Αυξεντίου

Φίλε,

ζωντανοί και νεκροί
θα κρατήσουμε ζωντανή την ελπίδα
Κάθε μάχη που χάνεται μήτρα της μάχης που έρχεται.
Κι οι μαχητές δρασκελούν τα σύνορα του Άδη.

Όταν ο ήλιος θα βηματίζει οργισμένος από τον Πενταδάκτυλο στη Λύση.
Όταν οι πρόσφυγες θα σέρνουν κουρασμένοι τα βήματα στο δικό μα πάντα ξένο σπίτι.
Όταν οι Άννες και οι Καϊάφες θα ετοιμάζουν σύγχρονες φυλακές με αόρατα μα φρικτά σίδερα.

Ο λαός θα θυμάται πως το όχι είναι οδυνηρό μα όχι θανάσιμο,
πως η λευτεριά ούτε δίνεται ούτε ταιριάζει στους γονατισμένους.

Τότε αγαπημένε φίλε οι νεκροί αναστηθήσονται
κι οι αληθινοί ζωντανοί θα βρεθούν και πάλι στο μετερίζι της ανθρωπιάς και της λευτεριάς.
Κι εσύ καρτεράς από τώρα αυτή την ώρα.

Το αιωνία η μνήμη σου δεν αντέχει.
Αιωνία θα είναι η μοίρα σου.  

από την εφημερίδα ‘Σημερινή’, 24 Νοεμβρίου 2008
Στήλη “ΕΙΡΗΣΘΩ“, του Λάζαρου Μαύρου

Βράδυ Παρασκευής 13ης Αυγούστου 2004. Η πλατεία ενός από τα ομορφότερα χωριά στον κόσμο, της Χώρας Αστυπαλαίας, πλάι στους οκτώ παρατεταγμένους παμπάλαιους μύλους, ήταν γεμάτη κόσμο. Καφενεία, ταβέρνες, σουβλατζίδικα, δεν τους έμεινε άδεια καρέκλα. Όρθιοι, πολλαπλάσιοι. Δύο γιγαντοοθόνες πρόβαλαν από την τηλεόραση, σε απευθείας μετάδοση, τα καθέκαστα της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Κάποια στιγμή το πλήθος στην πλατεία της Αστυπάλαιας, ξεσπά σε ένα ενθουσιώδες παρατεταμένο χειροκρότημα. Κι οι καθήμενοι σηκώθηκαν όρθιοι χειροκροτώντας. Ήταν η στιγμή που η οθόνη, δείχνοντας τους επισήμους στο Καλλιμάρμαρο, σταμάτησε για λίγο, γεμάτη από το πρόσωπο του προέδρου της Κύπρου Τάσσου Παπαδόπουλου σε κοντινό πλάνο. Στο πλήθος που χειροκροτούσε δεν υπήρχε κανένας Δηκοϊκός, Ακελιστής, Συναγερμικός, Εδεκίτης ή άλλος Κύπριος. Ελλαδίτες ήσαν όλοι. Παραθεριστές. Και το αυθόρμητο χειροκρότημά τους ήταν ο κότινος που ο όπου γης Ελληνισμός απένειμε ενστικτωδώς και εξ αποστάσεως στον αθλοφόρο της εθνικής ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ των Ελλήνων. Όλων των Ελλήνων.

Τον άνθρωπο που, μόλις τέσσερις μήνες νωρίτερα, Απρίλη του 2004, ως Πρόεδρος της Κύπρου, ενσάρκωσε το ΟΧΙ της παλλαϊκής, πανελλήνιας ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ, απέναντι στην φοβερή απειλή του Σχεδίου Ανάν: Την απειλή διάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετατροπής της Κύπρου σε τουρκο-βρετανικό προτεκτοράτο.

Των Ελλήνων η τεράστια πλειοψηφία, στην Κύπρο, στην Ελλάδα, στη Διασπορά, έχει καταγράψει αθλοφόρο στη συλλογική μνήμη και συνείδηση του έθνους, τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Σ’ αυτή την ατελείωτη Ιστορία που μετριέται διά μέσου των αιώνων με τα ΟΧΙ της εθνικής αξιοπρέπειας και του ελευθερίης γλιχόμενοι. Από τον Ονήσιλο του 499π.Χ., τον Μαραθώνα του 490, τις Θερμοπύλες του 480, τον Παλαιολόγο του 1453, την Πίνδο του 1940, τον Μαχαιρά του 1957, την Αντίσταση του 1963-64, του 1974, ως τη Δερύνεια του 1996 και το Δημοψήφισμα του 2004. Χάραξαν ανεξίτηλα εκείνο που αυθόρμητα ένιωσαν χρέος να χειροκροτήσουν, έστω και σε άσχετη (;) στιγμή οι Έλληνες, στην τελετή έναρξης των Ολυμπιακών της Αθήνας, όταν ο φακός της τηλεόρασης στάθηκε για λίγα δευτερόλεπτα στο πρόσωπο του Τάσσου.

Μαζί με των οικείων του, αυτές τις δύσκολες ώρες στον θάλαμο της εντατικής του νοσοκομείου, όπου βρίσκεται ο Τάσσος Παπαδόπουλος, προστίθενται οι ευχές κι οι προσευχές των όπου γης Ελλήνων: Έρρωσο αθλοφόρε κι ο Θεός μαζί σου.
  

Ντίνος Αυγουστής
Εκπαιδευτικός στο Α.Τ.Ε.Ι. Λάρισας
από το Μονάγρι Λεμεσού
Σημερινή, 27 Οκτωβρίου 2008

Τις ζούσαμε πραγματικά και τις περιμέναμε με αγωνία εμείς τις εθνικές επετείους. Με το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα της Κύπρου να μεταδίδει ολημερίς εμβατήρια και τα τραγούδια του ‘40. Παρελάσεις, αναπαραστάσεις μαχών, λαμπαδηδρομίες, απονομή τιμών στους παλαίμαχους πολεμιστές. Και είναι πολλές χιλιάδες οι Έλληνες Κύπριοι που έφυγαν εθελοντές για τον πόλεμο. Πολέμησαν παντού. Από τις ψηλές βουνοκορφές της Πίνδου, το Αργυρόκαστρο, τους Αγίους Σαράντα, το Τεπελένι, μέχρι τις βαθιές χαράδρες της Κλεισούρας και τις πλαγιές του 731.

Να τι μετέδιδε την επομένη της 28ης Οκτωβρίου του 1940, από την Λευκωσία, ο ανταποκριτής του Ρόιτερ:

«Εις ολόκληρον την Κύπρον επικρατεί αφάνταστος ενθουσιασμός αφ’ ης στιγμής ελήφθη η είδηση ότι η ΕΛΛΑΔΑ απεφάσισε ν’ αμυνθεί διά των όπλων εις την ιταλικήν επίθεσιν. Εις ολόκληρον την νήσον υψώθηκαν ελληνικές σημαίες, οι οποίες κυμάτιζαν παρά τας αγγλικάς. Μέγα πλήθος, συνεκεντρώθη προ του ελληνικού προξενείου και έψαλλεν ελληνικούς ύμνους. Εις το προξενείον της Λευκωσίας κατά πυκνάς μάζας προσέρχονται ευσταλείς Ελληνοκύπριοι, ζητούντες να αποσταλούν εις την Ελλάδα, όπως υπηρετήσουν εις τας τάξεις του ελληνικού στρατού».

Παρ’ όλα αυτά, λίγους μήνες αργότερα, ο Βρετανός πρωθυπουργός απαγορεύει στην εξόριστη ελληνική κυβέρνηση να εγκατασταθεί στην Κύπρο. Δεν επιτρέπει ακόμη την εκπαίδευση Ελλήνων νεοσυλλέκτων στο νησί. Και όλα αυτά, την ίδια ακριβώς ώρα που άναυδος από τις ηρωικές θυσίες των παιδιών της μάνας Ελλάδας, δήλωνε, πως τώρα πια θα λέμε: «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες».

Κάναμε τραγούδι τον καημό, με στίχους που κέντησαν οι Τραϊφόρος και ο Σουγιούλ και απέδιδε εξαίσια η τραγουδίστρια της νίκης Σοφία Βέμπο:

Ποιος το περίμενε, στ’ αλήθεια,
να βγουν ψευτιές και παραμύθια
και να ξεχάσουν πια τα λόγια εκείνα τους,
που μας τα λέγανε κάθε βράδυ απ’ τα Λονδίνα τους…

Σε κάθε χιονισμένη ράχη,
σαν πολεμούσαμε μονάχοι,
όλοι λαγούς με πετραχήλια μας ετάζατε
και μες στα μάτια με λατρεία μας κοιτάζατε.
Μα ξεχασμένα όλα εκείνα,
η Πίνδος και η Πρεμεσίνα,
ίσως μια μέρα εμάς που τόσο αίμα χύσαμε
να μας καθίσουν στο σκαμνί γιατί νικήσαμε…

Μα φυσικό θα μας φανεί κι αυτό ακόμα
και στην Ελλάδα μας θα πούμε μ’ ένα στόμα:

Κάνε κουράγιο, Ελλάδα μου, όσο μπορείς κρατήσου
και στα παλιά παπούτσια σου γράψε όσα λεν οι εχθροί σου,
κι αν μας την έσκασαν με μπαμπεσιά οι σύμμαχοι,
με μπαμπεσιά στη μοιρασιά,
κάνε κουράγιο Ελλάδα μου μη μας αρρωστήσεις,
γιατί το θέλει κι ο Θεός να ζήσεις και θα ζήσεις.

Αυτή είναι η αληθινή Ιστορία μας, κυρίες και κύριοι, και όσοι πιστοί προσέλθετε.

Ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια στα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Αγνοουμένων της κοινότητας Πολιτικού
Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών
14/09/2008

Είναι με ιδιαίτερη τιμή που βρισκόμαστε σήμερα στην κοινότητα Πολιτικού η οποία, σύμφωνα και με τις αρχαιολογικές ανασκαφές που πρόσφατα ολοκληρώθηκαν, αποτελεί δείγμα των πρώτων αστικών κοινωνιών της Κύπρου και είναι πρόγονος της αρχαίας Ταμασού.

Πλούσιο και μεγάλο το ιστορικό, θρησκευτικό και πολιτιστικό παρελθόν της μικρής κοινότητας Πολιτικού που ήταν πάντοτε παρούσα στους αγώνες της πατρίδας. Παρούσα ήταν και τον μαύρο Ιούλιο του 1974, όταν τα παιδιά της ανταποκρίθηκαν με αυταπάρνηση στο κάλεσμα για την υπεράσπιση της Κύπρου από την εισβολή της Τουρκίας. Τρία από αυτά τα παληκάρια δεν επέστρεψαν ποτέ και έκτοτε αγνοείται η τύχη τους.

Ο τότε εικοσάχρονος Κωνσταντίνος Κίτας, παιδί πολύτεκνης οικογένειας, γιός του Μιχάλη και της Μαρίνας, ο οποίος είχε καταταγεί στον 120 Λόχο Βαρέων Όλμων (ΛΒΟ).

Ο τότε εικοσιεννιάχρονος Κώστας Νικολάου, σύζυγος της Ειρήνης και πατέρας της Ευδοκίας, της Νίκης και της μικρότερης Παναγιώτας η οποία γεννήθηκε μετά το χαμό του πατέρα της και δυστυχώς δεν τον γνώρισε ποτέ. Ο Κώστας είχε καταταγεί στο 306 Τ.Π.

Ο τότε εικοσιτριάχρονος Χαρίτος Χαρίτου, γιος του Φώτη και της Ειρήνης ο οποίος κατατάγηκε στο 361 Τ.Π. στην Αθαλάσσα, μεταφέρθηκε στην Κυθρέα και μετά στον Άγιο Αμβρόσιο Κερύνειας και από εκεί σε διατεταγμένη αποστολή στην Κλεπίνη.

Ο Κωνσταντίνος και ο Κώστας θεάθηκαν για τελευταία φορά στις 22 Ιουλίου 1974 στον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας, ενώ ο Χαρίτος στις 14 Αυγούστου 1974 στη Χαλεύκα Πενταδακτύλου. Πάνω από τριάντα τέσσερα χρόνια πέρασαν και οι δικοί τους τούς περιμένουν. Τους περιμένουν και αγωνιούν για τη διακρίβωση της τύχης τους. Είναι με τον πόνο και την αγωνία της αβεβαιότητας για την τύχη του παιδιού τους, που οι γονείς του Χαρίτου έφυγαν από τη ζωή.

Θαυμάζουμε την καρτερικότητα των οικογενειών του Κωνσταντίνου, του Κώστα και του Χαρίτου και συμμεριζόμαστε το πολύχρονο δράμα τους. Θαυμάζουμε την καρτερικότητα όλων των συγγενών των αγνοουμένων που τόσα χρόνια αγωνίζονται να μάθουν τι απέγιναν τα προσφιλή τους πρόσωπα. Δυστυχώς, για πάρα πολλά χρόνια το θέμα της διακρίβωσης της τύχης των αγνοουμένων παρέμενε στάσιμο. Η επαναδραστηριοποίηση της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους, οι εκταφές λειψάνων και η ταυτοποίησή τους με τη μέθοδο του DNA είναι θετικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση και δημιουργούν κλίμα αισιοδοξίας για τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων. Οι οικογένειες τους έχουν αναφαίρετο δικαίωμα να ενημερωθούν για την τύχη των δικών τους, για την τύχη ενός έκαστου από αυτούς.

Για ακόμη μια φορά διαβεβαιώνω τις οικογένειες του Κωνσταντίνου, του Κώστα και του Χαρίτου όπως και τις οικογένειες των υπόλοιπων αγνοουμένων ότι παρέχουμε στη Διερευνητική Επιτροπή κάθε δυνατή βοήθεια και διευκόλυνση για να φέρει σε πέρας την αποστολή της. Ως ένδειξη του ενδιαφέροντος και της στήριξης μας προς το έργο της, η Κυβέρνηση προέβη πρόσφατα στην αγορά ενός νέου εκσκαφέα και δύο αυτοκινήτων τα οποία θα συμβάλουν στην επιτάχυνση της διαδικασίας των εκταφών.

Παράλληλα, καταβάλλουμε προσπάθειες ώστε η Τουρκία, με βάση και την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στην 4η Διακρατική Προσφυγή της Κύπρου, να ανοίξει τα αρχεία του τουρκικού στρατού και των άλλων Υπηρεσιών, για να δοθούν όλες οι αναγκαίες πληροφορίες και στοιχεία για την πλήρη διαλεύκανση των υποθέσεων των αγνοουμένων μας.

Το θέμα των αγνοουμένων είναι ανθρωπιστικό. Εμείς ως τέτοιο πάντοτε το αντιμετωπίζαμε και έτσι θα συνεχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε.

Η κοινότητα του Πολιτικού τιμά τα τρία παιδιά της που αγνοούνται με την ανέγερση του μνημείου που έχουμε μπροστά μας. Βρισκόμαστε εδώ για να τελέσουμε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου των αγνοουμένων ως ένδειξη της ελάχιστης τιμής που οφείλουμε και που αποδίδουμε στα τρία αγνοούμενα παλικάρια του Πολιτικού. Βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να εκφράσουμε τη συμπαράσταση μας προς τις οικογένειες των αγνοουμένων. Διαβεβαιώνουμε ότι το θέμα των αγνοουμένων αποτελεί για μας θέμα υψίστης σημασίας και ότι θα εργαστούμε με όλες μας τις δυνάμεις για την ουσιαστική προώθηση του θέματος των αγνοουμένων.

Συμπατριώτες, συμπατριώτισσες,

Με την ανάληψη συγκεκριμένων και καλά προετοιμασμένων πρωτοβουλιών από μέρους μας και την προπαρασκευαστική εργασία που έγινε τους τελευταίους μήνες, έγινε δυνατή η έναρξη απευθείας διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών των δύο κυπριακών κοινοτήτων.

Η έναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων άνοιξε παράθυρο ελπίδας για την επίτευξη μιας συνολικής, αμοιβαία αποδεκτής και συμφωνημένης λύσης στο Κυπριακό. Μιας λύσης που θα δικαιώνει ολόκληρο το λαό μας, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, και θα τους καθιστά αφέντες στο δικό τους τόπο, στην κοινή μας πατρίδα Κύπρο.

Το έργο που έχουμε αναλάβει είναι δύσκολο. Επαναλαμβάνω όμως την αποφασιστικότητα μας να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε σκληρά, όπως μέχρι σήμερα έχουμε κάνει, για να φτάσουμε στο ποθητό αποτέλεσμα που είναι η επίτευξη λύσης, η απαλλαγή από την κατοχή και η επανένωση της πατρίδας μας. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με σοβαρότητα, αυτοπεποίθηση και ευελιξία, και πάντοτε υπερασπιζόμενοι αρχές.

Παρά τη δυσκολία του καθήκοντος που έχουμε αναλάβει, πιστεύουμε ότι μπορούμε να το εκπληρώσουμε. Μπορούμε να φτάσουμε σε λύση αν και η άλλη πλευρά επιδείξει την ίδια καλή θέληση με τη δική μας. Αν παρουσιάζεται με λογικές θέσεις στο τραπέζι των συνομιλιών. Και αν φυσικά η Τουρκία συνεργαστεί για μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση που να είναι προς το καλώς νοούμενο συμφέρον των Κυπρίων.

Στο σημείο αυτό θέλω να εκφράσω τη λύπη μου γιατί ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλή Ταλάτ ενώ από τη μια θέτει θέμα εμπάργκο στις δηλώσεις, και εμείς συμφωνούμε ότι ο διάλογος πρέπει να γίνεται στο τραπέζι των συνομιλιών, εντούτοις συνεχώς παραβιάζει τη δέσμευση που και οι δύο έχουμε αναλάβει να μην προβαίνουμε σε δηλώσεις. Αυτή η συμπεριφορά δεν βοηθά στη βελτίωση του κλίματος τόσο μεταξύ μας όσο και μεταξύ των δύο κοινοτήτων. Εμείς θα τηρήσουμε τη δέσμευση που έχουμε αναλάβει και αυτό δεν σημαίνει αδυναμία, αλλά σοβαρότητα και αυτοπεποίθηση.

Η λύση πρέπει να στηρίζεται στις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου του 1977 και 1979, στα περί Κύπρου ψηφίσματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και στις αρχές του διεθνούς και του ευρωπαϊκού δικαίου.

Λύση μπορεί να επιτευχθεί μόνο στα πλαίσια μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας που θα έχει μια και μόνη κυριαρχία, μια ιθαγένεια και μια διεθνή προσωπικότητα, στην οποία να υπάρχει πολιτική ισότητα των κοινοτήτων, όπως καθορίζεται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η ομοσπονδιακή Κύπρος πρέπει να είναι κράτος δικαίου το οποίο να σέβεται τις δημοκρατικές αρχές και να διασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές ελευθερίες, όπως αυτά διασφαλίζονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και άλλες διεθνείς συμβάσεις. Πρέπει να σέβεται τη θρησκευτική, πολιτιστική, κοινωνική και γλωσσική ταυτότητα της κάθε κοινότητας.

Με αυτές τις σκέψεις και με την ελπίδα και την προσδοκία οι διαπραγματεύσεις που αρχίσαμε να καταλήξουν σε μια συμφωνημένη λύση στο Κυπριακό και στον τερματισμό της αγωνίας των οικογενειών των αγνοουμένων, τελούμε τα αποκαλυπτήρια του μνημείου των αγνοουμένων Πολιτικού.

Οι καιροί απαιτούν αγώνα ενάντια στην αποχαύνωση. Εξέγερση ενάντια στην απάθεια. Επανάσταση ενάντια στον καναπέ. Όχι για να γίνει η γενιά μας άλλη μια χαμένη γενιά όπως αυτή του Μάη ’68 ή του Πολυτεχνείου.

Αλλά γιατί οφείλουμε απέναντι στην Ιστορία μια Μάχη που θα σώσει τη χαμένη αξιοπρέπεια και το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Για να γίνει αυτό, ΠΡΕΠΕΙ να ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ. Ο καθένας με τον τρόπο του, απ’ το δικό του μετερίζι, απ’ την δική του προσωπική έπαλξη.

του Γεώργιου Κουτσογιάννη
Επαρχιακός Οργανωτικός Γραμματέας Αμμοχώστου
& μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Κόμματος
04 Απριλίου 2008

Ζήσαμε πριν λίγες ημέρες, άλλη μια επέτειο του ηρωικού και ανεπανάληπτου εκείνου αγώνα των Ελλήνων της Κύπρου στον οποίο μεγαλούργησε και θαυματούργησε η κυπριακή λεβεντιά, το κυπριακό ήθος. Ένα αγώνα στον οποίο επαναβεβαιώθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας η ελληνικότητα του νησιού. Ουδείς άλλος λαός με έναν μόνον συνταγματάρχη, ένα δόκιμο έφεδρο αξιωματικό και μερικές εκατοντάδες αμούστακα παλληκάρια, θα  αποτολμούσε τέτοιου μεγέθους εγχείρημα. Να τα βάλει δηλαδή με μια αυτοκρατορία του τότε μεγέθους της Μ. Βρετανίας. Είχαν όμως στο πλάι τους ανθρώπους ανιδιοτελείς με αγωνιστικό φρόνιμα, με πίστη στο δίκαιο του αγώνα τους και στο Θεό. Αυτό έλεγε και η πρώτη προκήρυξη του στρατηγού Γεωργίου Θεοδώρου Γρίβα ή Διγενή.

Ο Διγενής μια απαράμιλλη σε ανδρεία μορφή, του μυθικού Διγενή, ως νέος Ακρίτας, γέννημα θρέμμα της κυπριακής μάνας γης, δρασκέλησε τα βουνά της μεγαλονήσου απ’ άκρη σε άκρη, πήρε στους ώμους του τις ελπίδες του κυπριακού ελληνισμού για να φέρει σε πέρας την ποθητή ΕΝΩΣΗ με τον εθνικό κορμό, την κοιτίδα του πολιτισμού, την μητέρα Ελλάδα. Ανέλαβε να μεταλαμπαδεύσει το φως του Παρθενώνα και να το στήσει στον Κυπριακό Όλυμπο για να φωτίζονται ευτυχισμένοι στην αγκαλιά της μάνας Ελλάδας οι Έλληνες Κύπριοι. Όλα αυτά, καλύτερα από μένα και την αναξιότητά μου, εκείνοι που τα έζησαν, δύνανται να μεταφέρουν, και να διηγηθούν με τα “ζωηρότερα χρώματα” των λόγων τους.

Ωστόσο όσοι είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε από το κρατικό κανάλι (ευτυχώς που ακόμα μας θυμίζουν ποιοι είμαστε) την εκπομπή “ Ο ΑΓΩΝΑΣ  ΤΗΣ  ΕΟΚΑ” του Συμβουλίου Μνήμης και Αγώνα ΕΟΚΑ, κατανοήσαμε πως η Αγγλική πολιτική για την Μεγαλόνησο δεν έχει αλλάξει ούτε κατά ένα ιώτα.  Οι ίδιες Βρετανικές μηχανορραφίες επανελήφθησαν και στο σχέδιο Χάνεϋ – Ανάν. Αν συγκρίνετε τις εικόνες των βάρβαρων και άνανδρων ξυλοδαρμών των νεαρών τότε μαθητών, και τα κτυπήματα με τα “κλόπς”, σε τίποτε δεν διαφέρουν από εκείνες του ληστρικού λιντσαρίσματος του Ισαάκ στην Δερύνεια τον Αύγουστο του 1996. Όπως ακριβώς λέει και το τραγούδι, “στο ίδιο έργο θεατές”.  Μια οι Άγγλοι και μια οι πάτρωνές τους οι Τούρκοι, τους οποίους έμπασαν στο παιχνίδι με το ζόρι.

Στο οικτρό σήμερα, με την αποτυχία του Τάσσου Παπαδόπουλου (αγωνιστής της ΕΟΚΑ που γνωρίζει πως κερδίσαμε έστω και αυτή την άτυχη ανεξαρτησία μας)  να επανεκλεγεί στην προεδρία, μύρισαν ψοφίμι τα όρνεα εκ της Γηραιάς Αλβιώνος, και μας προσγειώθηκαν  σωρηδόν  για να προσφέρουν τις δήθεν καλές τους υπηρεσίες.

Μα αν αυτές οι υπηρεσίες που θέλουν να προσφέρουν ήταν καλές και στόχευαν στην απόδοση του δικαίου, τι τους εμπόδιζε να κινητοποιηθούν όταν ήταν στην εξουσία ο Τάσσος Παπαδόπουλος; Τι τους εμπόδιζε να ασκήσουν πιέσεις προς την Τουρκία για να επιδείξει διαλλακτικότητα. Τι τους εμποδίζει να εφαρμόσουν τις εγγυήσεις που οι ίδιοι υπέγραψαν; Τι τους εμποδίζει να αποδείξουν ότι όταν υπέγραφαν και αναγνώριζαν την Κ.Δ. ως ισότιμο μέλος της Ε.Ε. και ότι στον χώρο της επικρατεί τάξη και ασφάλεια, ότι το εννοούσαν, ώστε να επιτευχθεί και η λύση του προβλήματος; Αφού δεν το έπραξαν τότε, αλλά ούτε και τώρα, είναι αυτονόητο, ότι επιδίωξή τους είναι η άσκηση πιέσεων προς την Ελληνοκυπριακή πλευρά για περεταίρω υποχωρήσεις ή ακόμα επαναφορά του σχεδίου Χάνεϋ – Ανάν.

Πιέστε ΕΔΩ για την συνέχεια… »

Η τουρκική στρατιωτική προπαγάνδα (είτε με την μορφή του “Γραφείου Τύπου” του «αριστερού» Ταλάτ, είτε με την μορφή των αφρισμένων μικελλιδιών) για χρόνια ψευδολογεί ότι η εθνικοαπελευθερωτική ΕΟΚΑ των Ελληνοκυπρίων δεν ήταν μια λαϊκή επαναστατική οργάνωση που μαχόταν για Αυτοδιάθεση και ανατροπή της αποικιοκρατίας, αλλά για μια ειδεχθή τρομοκρατική ομάδα που σκοπό είχε να “γενοκτονήσει” τους Τουρκοκύπριους.

Τους απαντούμε, λοιπόν, σήμερα, 53η επέτειο από την έναρξη του τίμιου αγώνα για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, με τα λόγια του μεγάλου Τούρκου κομμουνιστή ποιητή Ναζίμ Χικμέτ.

Γιάννης Ρίτσος - Ναζίμ Χικμέτ
εφ. Ρήξη, 6 Απριλίου 2007

Της λευτεριάς το λάβαρο στην Κύπρο, μετά από αιώνες σκλαβιάς, η ΕΟΚΑ το σήκωσε στα πιο ψηλά σκαλοπάτια. Στον ένοπλο εθνικοαπελευθερωτικό, αντιαποικιακό αγώνα, 1955-1959, κατά της βρετανικής κατοχής. Με αίτημα, εκείνο που ζητήσαμε οι Κύπριοι και από τον Ιωάννη Καποδίστρια, μόλις ιδρύθηκε το ελλαδικό κράτος: την ένωση της Κύπρου με τη μητέρα Ελλάδα. Περί της οποίας, και το 97% του δημοψηφίσματος των Κυπρίων της 15-22 Ιανουαρίου 1950.

Της λευτεριάς το λάβαρο το κουβαλούσαν κρυμμένο στις καρδιές τους γενεές γενεών υπόδουλων Κυπρίων.

Το κουβαλούσαν στον κόρφο τους πλήθη Κυπρίων εθελοντών πολεμιστών, από το Δραγατσάνι ώς τον Μοριά και απ’ τη Ρούμελη στο Αιγαίο, κατά την Εθνεγερσία του 1821.

Και ξανά στον ατυχή πόλεμο του 1897, στις κρητικές Επαναστάσεις και στον Μακεδονικό Αγώνα, στους Απελευθερωτικούς Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13 και στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Στο έπος του Σαράντα, από την Πίνδο και τη Βόρεια Ήπειρο, στην Εθνική Αντίσταση. Στις μάχες κατά του φασισμού και του ναζισμού, από τη Βόρεια Αφρική σε όλη την Ευρώπη.

Ευλαβικά διπλωμένο, ιε­ρό γαλανόλευκο λάβαρο, στις καρδιές και στα μπαούλα των σκλάβων, κατά τη στυγερή αγγλική «παλμεροκρατία», μετά την αιματηρή εξέγερση των Οκτωβριανών της Κύπρου. Άνανδρα πυροβολημένο από τους Εγγλέζους δυνάστες, στην εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου 1945 στο Λευκόνοικο, όπου σκότωσαν ενωτικούς ΑΚΕΛιστές φουστανελοφόρους διαδηλωτές.

Ώσπου ξημέρωσε η αγιότερη της Κύπρου ημέρα, Παρασκευή, 1η Απριλίου 1955. Το λάβαρο, στα ένοπλα πλέον χέρια της ΕΟΚΑ, που «πήρε μια ανηφοριά, πήρε τα μονοπάτια, να βρει τα σκαλοπάτια που παν’ στη Λευτεριά», καθώς έγραφε στο σπουδαιότερο ποίημά του, Δεκέμβριο του 1955, ο 18χρονος αγωνιστής της ΕΟΚΑ Ευαγόρας Παλληκαρίδης, τον οποίον απαγχόνισαν (9ο στη σειρά) οι Εγγλέζοι, 13 Μαρτίου 1957. Ένας ο σκοπός: η αποτίναξη του ζυγού των Εγγλέζων αποικιοκρατών και η Ένωση με τη μητέρα Ελλάδα.

Ήταν λοιπόν απόλυτα φυσιολογικό, ο κορυφαίος της Ρωμιοσύνης ποιητής, ο Γιάννης Ρίτσος, έναν κορυφαίο της ΕΟΚΑ να επιλέξει για να υμνήσει με τον συγκλονιστικό «Αποχαιρετισμό» του: τον υπαρχηγό της ΕΟΚΑ, τον έφεδρο ανθυπολοχαγό του ελληνικού στρατού, τον Σταυραετό του Μαχαιρά, Γρηγόρη Αυξεντίου. Επειδή ακριβώς, απ’ όλους τους αιώνες περισσότερο κι απ’ όλους τους Κυπρίους υψηλότερα, το λάβαρο της Λευτεριάς τ’ ανέβασαν της ΕΟΚΑ τα αθάνατα παλικάρια. Και η αθανασία έγκειται ακριβώς στους ισχύοντες εσαεί στίχους του Γιάννη Ρίτσου: «Λάβετε φάγετε, τούτο εστί το σώμα και το αίμα μου, το σώμα και το αίμα του Γρηγόρη Αυξεντίου … που ’μαθε στη μεγάλη σχολή του αγώνα, τόσα μόνο γράμματα, όσα να φτιάχνουν τη λέξη ελευθερία».

Στην εφημερίδα, τότε, της ελλαδικής Αριστεράς, την «Αυγή», δεκαέξι μέρες από την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, δημοσιεύτηκε (17 Απριλίου 1955) και η φωνή του μεγάλου Τούρκου κομμουνιστή ποιητή Ναζίμ Χικμέτ, που προστέθηκε «στις φωνές των προοδευτικών ανθρώπων όλου του κόσμου υπέρ του Δικαιώματος της Αυτοδιαθέσεως της Κύπρου και της Ενώσεως με την Ελλάδα. Ο Χικμέτ απηύθυνε μήνυμα προς τους Τούρκους της Κύπρου, στο οποίο τονίζει ότι «η Κύπρος ήταν πάντοτε ελληνική». Το δημοσίευμα της «Αυγής», που παρατίθεται αυτούσια στο τέλος του άθρου, αναδημοσίευσε στον «Φιλελεύθερο» της Λευκωσίας ο επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου, ιστορικός Πέτρος Παπαπολυβίου (31/3/07).

Απόσπασμα από την «Αυγή» της εποχής (1955):

«Στις φωνές των προοδευτικών ανθρώπων όλου του κόσμου υπέρ του δικαιώματος της αυτοδιαθέσεως της Κύπρου και της Ενώσεώς της με την Ελλάδα, ήρθε να προστεθή χθες και η φωνή –η μόνη μέχρι στιγμής από τουρκικής πλευράς– του μεγάλου Τούρκου ποιητού Ναζίμ Χικμέτ. Ο Χικμέτ απηύθυνε μήνυμα στους Τούρκους της Κύπρου, στο οποίο τονίζει ότι η Κύπρος ήταν πάντοτε ελληνική. Δεν υπάρχει, γράφει, κανένα ζήτημα για την ελληνικότητα της νήσου. Η πλειοψηφία των κατοίκων της είναι Έλληνες και δίκαια αγωνίζονται για την Ένωσιν της νήσου με την Ελλάδα. Απευθυνόμενος ειδικώτερα στην τουρκική μειονότητα της Κύπρου, ο Τούρκος ποιητής τονίζει ότι πρέπει να συνεργασθή με τους Έλληνες Κυπρίους για την απαλλαγή της νήσου από τον αγγλικό ιμπεριαλισμό. Μόνο, γράφει, όταν η νήσος απαλλαγή από τους Άγγλους ιμπεριαλιστάς, οι Τούρκοι κάτοικοί της θα μπορέσουν να ζήσουν πραγματικά ελεύθεροι. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει παρά με την ενότητα του κυπριακού λαού, με τη συνεργασία από Τούρκους και Έλληνες Κυπρίους στην πάλη εναντίον του ξένου δυνάστου. Εκείνοι, καταλήγει, που προσπαθούν να στρέψουν τους Τούρκους εναντίον των Ελλήνων, μόνον το συμφέρον του ξένου κατακτητή εξυπηρετούν».

του Σάββα Ιακωβίδη 
‘Σημερινή’, 25 Μαρτίου 2008

Τι είναι πατρίδα; Τι είναι πατριωτισμός; Τι σημαίνει να είσαι Έλληνας στην παγκοσμιοποιημένη ανθρωπότητα; Σήμερα, γενέθλια ημέρα του Ελληνισμού και της Εθνικής του Παλιγγενεσίας, τα πιο πάνω ερωτήματα μπορεί να φαντάζουν για μερικούς αμαθείς και ανιστόρητους ως κωμικός αναχρονισμός, μπροστά στις δήθεν ιδεολογικές υπερβάσεις και στη νέα εποχή των ευφρόσυνων διαβουκολήσεων. Τότε, ο Τούρκος αφάνιζε τον Ελληνισμό διά στόματος μαχαίρας. Σήμερα, επιχειρεί να τον αφανίσει με την υπογραφή και τη θέλησή του, στα πλαίσια μιας πολτοποιημένης αντίληψης και μιας λοβοτομημένης θέσης να ξεχάσουμε το παρελθόν για να κτίσουμε ένα, δήθεν, ειρηνικό μέλλον. Τιμώντας την επανάσταση όλων των Ελλήνων κατά του τουρκικού σκότους, ο απελέκητος Μακρυγιάννης, είναι ξανά και πάντα επίκαιρος. Στα απομνημονεύματά του, γράφει και διδάσκει:

«Η πατρίδα του κάθε ανθρώπου και η θρησκεία είναι το παν και πρέπει να θυσιάζη και πατριωτισμόν και να ζη αυτός και οι συγγενείς του ως τίμιοι άνθρωποι εις την κοινωνία. Και τότε λέγονται έθνη, όταν είναι στολισμένα με πατριωτικά αιστήματα. Το αναντίον λέγονται παλιόψαθες των εθνών και βάρος της γης (…). Ότι κρικέλα δεν έχει η γης για να την πάρη κανείς εις την πλάτη του, ούτε ο δυνατός, ούτε ο αδύνατος. Και όταν είναι ο καθείς αδύνατος εις ένα πράμα και μόνος του δεν μπορεί να πάρη το βάρος και παίρνει και τους άλλους και βοηθούν, τότε να μην φαντάζεται να λέγη ο αίτιος εγώ. Να λέγη εμείς. Ότι βάνανε όλοι τις πλάτες, όχι ένας».

Ο Μακρυγιάννης αγωνίστηκε, πληγώθηκε, σακατεύτηκε, θύμωσε με τους Έλληνες, ιδιαίτερα με διεφθαρμένους ηγέτες τους. Πικρός, ευθύς, οργισμένος αλλ’ αληθινός, νουθετεί:

«Όσοι έχουν την τύχη μας σήμερον εις τα χέρια τους, όσοι μας κυβερνούν, μεγάλοι και μικροί, και υπουργοί και βουλευταί, τόχουν σε δόξα, τόχουν σε τιμή, τόχουν σε ικανότη το να τους ειπής ότι έκλεψαν, ότι πρόδωσαν, ότι ήφεραν τόσα κακά εις την πατρίδα. Είναι άξιοι άνθρωποι και τιμώνται και βραβεύονται. Όσοι είναι τίμιοι κατατρέχονται ως ανάξιοι της κοινωνίας και της πολιτείας».

Γιατί στα γεράματά του ο Μακρυγιάννης αποφάσισε να μάθει γράμματα και να αφήσει σε μας αυτό «το γράψιμο το απελέκητο»;

Εξηγεί: «Ένα πράμα μόνον με παρακίνησε κ’ εμένα να γράψω, ότι τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι όλοι μαζί και να μη λέγη ούτε ο δυνατός “εγώς”, ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγη ο καθείς εγώ; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκειάση, ή χαλάση να λέγη εγώ. Όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκειάνουν, τότε να λένε “εμείς”. Είμαστε εις το εμείς κι όχι εις το “εγώ”. Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκειάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί».

Πριν από τη μάχη στους Μύλους, τον πλησιάζει ο Γάλλος ναύαρχος Δεριγνύ, ο οποίος απορεί με τις θέσεις τις οποίες θα υπεράσπιζε ο Μακρυγιάννης. Κι αυτός του απαντά:

«Είναι αδύνατες οι θέσεις κι εμείς. Όμως, είναι δυνατός ο Θεός που μας προστατεύει, και θα δείξομεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι στο πλήθος του Μπραίμη, παρηγοριόμαστε μ’ έναν τρόπο. Ότι η τύχη μάς έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθε και ως τώρα, όλα τα θερία πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Και όταν κάνουν αυτήνη την απόφαση, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν».

Ο Βαυαρός φιλέλληνας και εθελοντής της Επανάστασηςζ Υπολοχαγός Καρλ Κρατσάιζεν

• Σημερινή (25/03/2008): Του ‘21 υπόλοιπα - 187 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, ζούμε και υποφέρουμε τα… υπόλοιπα του ‘21. Από εκείνα που δεν πρόφτασε, δεν πέτυχε και τ’ άφησε -καθήκον για τις επόμενες γενιές- η Ηρωική Γενιά, οι προπάπποι των προπάππων μας: Την ολότητα της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Όπως την οραματίστηκε για το πεπτωκός ελληνικόν γένος και όλους τους συνυπόδουλους λαούς, ο εθνεγέρτης Ρήγας Βελεστινλής. Που μαζί με τους εφτά συντρόφους του, ανάμεσά τους κι ο Ιωάννης Καρατζάς από τη Λευκωσία, εκτελέστηκαν από τους ΤΥΡΑΝΝΟΥΣ οθωμανούς Τούρκους, στο Βελιγράδι, Ιούνιο του 1798.

• Έθνος (23/03/2008): Ο «φωτογράφος» των ηρώων του ‘21 - Ενας Γερμανός φιλέλληνας, ο αυτοδίδακτος ζωγράφος Καρλ Κρατσάιζεν, που έλαβε ενεργά μέρος στον αγώνα, ήταν ο άνθρωπος χάρη στον οποίο γνωρίζουμε σήμερα πώς ήταν η μορφή δεκάδων αγωνιστών της εθνεγερσίας. Πριν από 187 χρόνια, ένας Βαυαρός υπολοχαγός περιδιάβαινε στα ελληνικά στρατόπεδα στην Αίγινα, στον Πόρο, στη Σαλαμίνα και στο Ναύπλιο.

Ο φιλέλληνας Καρλ Κρατσάιζεν, ένας αυτοδίδακτος ζωγράφος, ήταν ο άνθρωπος που γνώρισε από κοντά τους ηρωικούς αγωνιστές, σχεδίασε τη μορφή τους και αφού τους απαθανάτιζε ζητούσε να βάλουν την υπογραφή τους στο έργο του ως πιστοποιητικό αυθεντικότητας. Ο υπολοχαγός Κρατσάιζεν βρέθηκε στην Ελλάδα ως εθελοντής στο βαυαρικό εκστρατευτικό σώμα, ενώ παράλληλα κατέγραφε με τον δικό του τρόπο τις εξελίξεις στα μέτωπα του αγώνα. Εφτασε στην Ελλάδα το 1826 και άρχισε να αποτυπώνει τις εικόνες και τα πρόσωπα που έβλεπε άλλοτε στο Ναύπλιο, τα Αμπελάκια Σαλαμίνας, την Κόρινθο και την Αττική με κορυφαία ίσως αναφορά τη Μάχη στον Ανάλατο. Είχε μάλιστα συμμετάσχει στην πολιορκία της Αθήνας και της Ακρόπολης (Μάρτιος - Απρίλιος 1827). Στη διάρκεια αυτής της μάχης σκοτώθηκε ο Καραϊσκάκης, το πρόσωπο του οποίου σχεδίασε λίγο πριν τον κτυπήσει το μοιραίο βόλι. Συνολικά σχεδίασε 91 έργα, ανάμεσά τους υδατογραφίες, τοπία, αρχαιότητες, πολεμικές συνθέσεις και βέβαια οι προσωπογραφίες των πρωταγωνιστών του 21. Τα περισσότερα έργα έγιναν με μολυβί και σε χαρτί μικρού μεγέθους. Χωρίς τη γραφίδα του η αυθεντική μορφή τους θα είχε χαθεί στο πέρασμα της Ιστορίας, καθώς ελάχιστοι έζησαν στην εποχή της τεχνολογικής εξέλιξης. Ενας εξ αυτών υπήρξε ο Κωνσταντίνος Κανάρης, τον οποίο στα νιάτα του σχεδίασε ο Κρατσάιζεν, αν και ο μπουρλοτιέρης απαθανατίστηκε από τον φωτογραφικό φακό σε μεγάλη ηλικία ενώ ήταν πρωθυπουργός της Ελλάδος.

Ειδικό ενδιαφέρον έχει το έργο του Θεόδωρου Βρυζάκη, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος της Σχολής του Μονάχου. Είχε βρεθεί εκεί για σπουδές σταλμένος από τον Οθωνα, ως γιος θύματος του αγώνα που είχαν κρεμάσει οι Τούρκοι. Ενα από τα έργα του ήταν και «Το εν Πειραιεί ευρισκόμενον στρατόπεδον του Καραϊσκάκη, έτος 1827» (1855). Εκεί ανάμεσα σε αγωνιστές με φουστανέλα διακρίνεται με βαυαρική στολή και ο Καρλ Κρατσάιζεν…

Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη στην Καστέλλα, έργο του Θεόδωρου Βρυζάκη

• Εικαστικόν: Θεόδωρος Βρυζάκης (1814-1878)

• Το Βήμα - Ιστορία: Οι μάχες του Ελληνισμού: Χαϊδάρι, Αράχοβα 1826 - Φάληρο 1827