Λάμπρος Γ. Καούλλας ΙΙ
www.NoitikiAntistasis.com - 04 Μαΐου 2004

Αποκλειστική συνέντευξη του μεγάλου Ελληνοκύπριου πολιτικού Δρ Βάσου Λυσσαρίδη, επίτιμου πρόεδρου της ΕΔΕΚ στον Λάμπρο Καούλλα. Το απόγευμα του Σαββάτου της 30^ης Απριλίου 2004 – το τελευταίο απόγευμα πριν την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. – συναντήσαμε τον γιατρό Βάσο Λυσσαρίδη στο φιλόξενό του σπίτι με τον πανέμορφο κήπο σε ήσυχη περιοχή της Λευκωσίας.

Ο κ. Λυσσαρίδης, παρά το βεβαρημένο του πρόγραμμα, ήταν πρόθυμος να απαντήσει σε μερικές από τις ερωτήσεις μας.

Στην σύντομη συνομιλία μας μας μίλησε για την νέα τάξη πραγμάτων και το Σχέδιο Ανάν, το παγκόσμιο imperium και τις παγκόσμιες εξελίξεις, τον Ελληνισμό και τον σωστό πολυπολιτισμό που μόνο ο πατριωτισμός μπορεί να επιφέρει, την κοινή πορεία και ιστορία μας με τους Άραβες, τους αγώνες της γενιάς του και μας άφησε αισιόδοξα μηνύματα για το μέλλον που ανήκει στους νέους.
 

Λάμπρος Καούλλας: Στο Σχέδιο Ανάν αναφέρεται ότι στην Κύπρο θα δημιουργηθεί μια «νέα τάξη πραγμάτων». Τι είναι η «νέα τάξη πραγμάτων»;

Βάσος Λυσσαρίδης: Επειδή φοβούνται να πουν την λέξη θα ιδρυθεί ένα νεό κράτος το ονομάζουν νέα τάξη πραγμάτων. Όταν όμως κανείς μελετήσει το Σχέδιο Ανάν δυστυχώς πρόκειται για παρθενογένεση νέου κράτους. Άλλωστε μιλούν για «ιδρυτική πράξη». Ενώ είναι ιδρυτική πράξη προσπαθούν να το μεταφράσουν αλλιώτικα για να μην δώσουν την εντύπωση ότι ιδρύεται ένα καινούργιο κράτος. Πολύ φοβούμαι ότι ως έχει το Σχέδιο Ανάν, δυστυχώς ναι, ιδρύει ένα νέο κράτος και δεν είναι μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως είχαμε εξαναγγείλει στον λαό.

ΛΚ: Πως σχολιάζετε την πρόνοια του Σχεδίου Ανάν να αλλάξουν την σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας και γιατί προσπαθούν το ίδιο και στο Ιράκ;

ΒΛ: Αν η σημαία ήτο κάτι που τελοσπάντων προκαλούσε ενόχληση στην μια ή στην άλλη πλευρά. Δεδομένου ότι η σημαία υπάρχει εκεί για τόσα χρόνια, είναι ουδέτερη σημαία, έχει μάλιστα φιλοτεχνηθεί από Τουρκοκύπριο, ποια ήτο η ανάγκη αλλαγής της σημαίας; Μόνο για να μας το κάνουν ακόμα πιο σαφές ότι πρόκειται για νέο κράτος. Απ’αυτής της πλευράς είναι που έχει ένσταση κανείς για το θέμα της αλλαγής της σημαίας.

ΛΚ: Παρά το ηχηρό ΟΧΙ του λαού ακούγονται σκέψεις για επανάληψη του δημοψηφίσματος για να πούμε ΝΑΙ. Ποια τα κίνητρα αυτών που προπαγανδίζουν αυτές τις σκέψεις;

ΒΛ: Να μου επιτραπεί να πω ότι θα ήτο προσβολή και προς την αξιοπρέπεια του λαού αλλά και προς τις δημοκρατικές διαδικασίες να επαναλάβεις κάτι για το οποίο ο λαός απεφάνθει. Αν θα είναι καινούργιο σχέδιο, αν θα είναι κάτι άλλο αυτό είναι ένα θέμα. Αλλά αν θα πρόκειται να είναι το ίδιο σχέδιο με διακοσμητικές διαφορές μόνο και μόνο για να εξαπατηθεί ο λαός νομίζω πως αποτελεί πραγματικά παραβίαση των δημοκρατικών θεσμών. Άλλωστε, δημοψήφισμα για να ξαναγίνει κατά την άποψη μου θα πρέπει να είναι μια συμφωνία μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και τίθεται προς έγκριση. Δεν θα τεθεί από ξένους όπως έγινε αυτή την φορά. Αν συμφωνήσουμε όμως, αν συμφωνήσουμε οι δύο πλευρές τότε πράγματι μπορεί να γίνει ένα νέο δημοψήφισμα. Μόνο υπ’αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί να νοηθεί ένα νέο δημοψήφισμα.

ΛΚ: Λόγω της δράσης και της Ιστορίας της ΕΔΕΚ τι λέτε; Μπορεί να συνδυαστεί θετικά ο πατριωτισμός με τον σοσιαλισμό;

ΒΛ: Είναι δίδυμες έννοιες κατά την άποψή μου. Λέμε ότι εμείς οι σοσιαλιστές αγαπούμε όλους τους ανθρώπους, όλους τους λαούς, όλους τους πολιτισμούς – να μην αγαπούμε την δική μας πατρίδα, τον δικό μας πολιτισμό; Ένας πραγματικός σοσιαλιστής θλίβεται όταν ένας Τούρκος βρίσκεται στα κελιά των φυλακών της Τουρκίας. Εγώ θλίβομαι για τον θάνατο όχι μόνο των Ιρακινών αθώων, αλλά και του Αμερικανού στρατιώτη που τον έστειλε κάποιο καθεστώς εκεί και πεθαίνει χωρίς λόγο. Εμείς αγαπούμε όλους τους ανθρώπους αλλά ας μας επιτραπεί να αγαπούμε και τους δικούς μας, και την πατρίδα μας. Έτσι αντιλαμβανόμαστε τον πατριωτισμό.

ΛΚ: Όταν μάθουμε να αγαπούμε τον εαυτό μας αγαπούμε και τους άλλους...

ΒΛ: Ακριβώς. Όχι σε αντιπαράθεση με άλλους λαούς ή με άλλους πολιτισμούς. Αντίθετα.

ΛΚ: Μετά από τόσα χρόνια πολιτικής δράσης αισθάνεστε δικαιωμένος;

ΒΛ: Κοιτάξτε, μπορεί προσωπικά να αισθάνομαι δικαιωμένος υπό την έννοια ότι πολλές από τις προβλέψεις μου – είναι κακό να το λέω ο ίδιος – έχουν επαληθευτεί. Αλλά η δικαίωση μου δεν στηριζόταν ποτέ εις το ότι θα υπήρχε επιβεβαίωση των απόψεων μου, αλλά εις την απελευθέρωση της πατρίδας μου αλλά δεν μπορώ να αισθάνομαι δικαιωμένος ακόμα όσο υπάρχουν αυτά που υπάρχουν σήμερα στην Κύπρο: τα διαχωριστικά τείχη και γεωγραφικά και φυλετικά μεταξύ των Κυπρίων.

ΛΚ: Είναι γνωστή η φιλική σας σχέση με τους αραβικούς λαούς. Τι είναι αυτό που συνδέει τους Έλληνες με τους Άραβες;

ΒΛ: Να σας πω. Πέραν της γεωγραφικής γειτνίασης, αλλά πέραν και κάποιας ιστορικής κοινής πορείας - μην ξεχνάμε ότι μέσα στην Μεσόγειο, ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο αναπτύχθησαν όλοι αυτοί οι πολιτισμοί, οι μεσογειακοί πολιτισμοί που είναι πολλοί. Ακόμα θα έλεγα και οι πρόσφατες εξελίξεις, δηλαδή και εκείνοι ήσαν λαοί υπό αποικιακή κηδεμονία όπως είμασταν και εμείς, έκαμαν αγώνες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο για την απαγκίστρωσή τους από την αποικιοκρατία...

ΛΚ: Τους είχαν υποσχεθεί διάφορα πράγματα οι Άγγλοι, όπως και σε μας...

ΒΛ: Ακριβώς. Δηλαδή έχουμε και μια κοινή ιστορική πορεία όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο εκατακτήσαμε την ανεξαρτησία μας και φυσικά έχουν και κοινά συμφέροντα δεδομένου ότι η γειτνίαση πάντοτε δημιουργεί και κοινά συμφέροντα.

ΛΚ: Ποιοι είναι οι πραγματικοί αφέντες του κόσμου; Τους βλέπουμε ή δεν τους βλέπουμε; Ποιοι έχουν πραγματική εξουσία;

ΒΛ: Μα είναι φανερό ότι υπάρχει ένα imperium, δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι οι Αμερικανοί – και όταν λέω Αμερικανοί να μην παρεξηγηθώ και πάλι. Όχι ο αμερικανικός λαός, εγώ αγαπώ τον αμερικανικό λαό, είναι ειλικρινής λαός. Μιλώ για τους ανθρώπους οι οποίοι κατευθύνουν σήμερα την αμερικανική πολιτική. Δυστυχώς προσπαθούν να κηδεμονεύσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα και να επιβάλουν τα δικά τους σχέδια ανεξάρτητα από τα συμφέροντα των εμπλεκομένων λαών σύμφωνα με αυτό που οι ίδιοι καθορίζουν ως δικό τους συμφέρον. Κοιτάχτε τι έγινε στο Ιράκ. Κοιτάχτε τι έγινε στην Γιουγκοσλαβία. Κοιτάχτε τι γίνεται στην Κύπρο. Φτάσαμε να είμαστε και κατηγορούμενοι με την χώρα μας υπό κατοχή. Όλα αυτά τα πράγματα αποτελούν μια τάξη πραγμάτων η οποία δυστυχώς δεν στηρίζεται στη καθολική εφαρμογή αρχών αλλά στην επιλεκτική εφαρμογή αρχών. Πόλεμος ενάντια στο Ιράκ γιατί έκαμε εισβολή στο Κουβέιτ – και έπρεπε, εγώ δεν λέω ότι δεν έπρεπε να τιμωρηθούν αλλά όχι με πόλεμο από μια άλλη δύναμη, υπήρχαν πολλοί τρόποι. Ενώ η Τουρκία η οποία κατέχει κυπριακά εδάφη σήμερα επιβραβεύεται γιατί επέτρεψε μια λύση η οποία συντηρεί τα δικά της κηδεμονικά δικαιώματα στην Κύπρο.

ΛΚ: Τι σημαίνει για σας Ελληνικότητα – το να είσαι Έλληνας;

ΒΛ: Την καταγωγή σου δεν την επιλέγεις, την έχεις. Είμαι Έλληνας. Γεννήθηκα στον Ελληνικό κόσμο, μιλάω ελληνικά, σκέπτομαι ελληνικά, γράφω ποίηση στα ελληνικά. Έχω πίσω μου το «background» της ελληνικής κουλτούρας – αυτό σημαίνει για μένα το ότι είμαι Έλληνας και μάλιστα πρέπει να πω ότι μια από τις πιο «χωρίς διακρίσεις» κουλτούρα είναι η ελληνική. Εμείς δεν θεωρούμε τους άλλους λαούς κατώτερους ή διαφορετικούς...

ΛΚ: Μια «σοσιαλιστική» κατά κάποιον τρόπο κουλτούρα...

ΒΛ: Σίγουρα, και όχι μόνο. Εγώ πιστεύω ότι κουλτούρα πολυπολιτισμική είναι πάντοτε καλύτερη. Και αν ακόμα είχαμε την καλύτερη κουλτούρα δεν θα ήθελα να είναι η μόνη. Και δεν το λέω ότι είναι η καλύτερη. Λέω, και αν ακόμα θα καταλήγαμε σ’αυτό εμείς θέλουμε ο κάθε λαός να έχει τον δικό του πολιτισμό, την δική του ιστορία, την δική του γλώσσα.

ΛΚ: Πολυπολιτισμός με την έννοια «πολλοί πολιτισμοί». Όχι να ισοπέδωνουν τους πολιτισμούς...

ΒΛ: Όχι. Ακριβώς το αντίθετο. Αυτή η ισοπέδωση ακόμα και στην κουλτούρα π.χ. μουσική. Ουσιαστικά λόγω των ΜΜΕ, της τηλεόρασης, υπάρχει ο κίνδυνος για μια ισοπέδωση. Είναι πολύ επικίνδυνο όχι μόνο για εκείνους που θα ισοπεδωθούν αλλά για όλες τις κουλτούρες.

ΛΚ: Διότι η «Νοητική Αντίστασις» απευθύνεται σε νέους (και όχι μόνο!), ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να περάσετε στους νέους σήμερα;

ΒΛ: Εγώ θέλω να πω ότι οι περισσότερες νέες ιδέες είναι φυσικό να έρχονται από νέους. Ξέρετε ότι και οι περισσότερες ανακαλύψεις των μεγάλων έγιναν στην νεαρή τους ηλικία. Δεν υποτιμώ τις άλλες ηλικές διότι αυτό θα ήταν «ηλικιακός ρατσισμός». Όμως επειδή οι νέοι ακόμα δεν είναι φορτωμένοι με καμιά φορά άχρηστες λεπτομέρειες έχουν περισσότερη ευχέρεια να πουν κάτι καινούργιο. Να σας πω κάτι που είπε ο Αϊνστάιν. Ο Αϊνστάιν στο βιβλίο του Out of my later years είπε: «Αν γνώριζα όσα γνωρίζω σήμερα ίσως να μην αποτολμούσα την Θεωρία της Σχετικότητας»... Γιατί πνίγεσε στις λεπτομέρειες τις μεγάλες... Ενώ ο νέος: «και ανοησία να είναι εγώ θα την πω και αν είναι ανοησία ας γελάσουν!». Ενώ, απ’τη στιγμή αποκτήσεις ένα «prestige» φοβάσε να πεις κάτι που να σοκάρει. Αλλά αυτό δεν είναι μόνο ηλικία, είναι και νοοτροπία. Υπάρχουν άνθρωποι που μέχρι το τέλος της ζωής τους είναι νέοι. Είναι έτοιμοι να πουν και ανοησίες αν χρειαστεί – αφού αποδειχτούν ότι είναι ανοησίες! Δεν θα ξεχάσω τον Παβλόφ, τον μεγαλύτερο φυσιολόγο της τελευταίας εποχής, ο οποίος δεν είχε γράψει βιβλίο και οι δικοί του του έλεγαν «πρέπει να γράψεις». Είχε βέβαια τα αποτελέσματα των πειραμάτων του και τους είπε: «Αφού πειραματίζομαι ακόμα!!» και ήταν νομίζω 90 ή 88 χρόνων – άρα εκείνος ήταν «νεός»!

ΛΚ: Άρα το μήνυμα προς τους νέους;

ΒΛ: Να παραμείνουν νέοι! Η τύχη είναι στα χέρια σας. Είναι γεγονός ότι η νέα γενιά της δικής σας εποχής διαδραματίζει πολύ πιο αποτελεσματικό ρόλο από την νέα γενιά της δικής μου εποχής. Και εμείς επαναστατούσαμε, βρισκόμαστε στους δρόμους για διάφορα θέματα. Σήμερα υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες για κοινωνία πολιτών την οποία οι νέοι μπορούν να προβάλουν απ’ότι υπήρχε στην δική μου εποχή.

ΛΚ: Λόγω και της τεχνολογίας...

ΒΛ: Και της τεχνολογίας αλλά και πολλών άλλων παραγόντων συντηρητισμού. Χωρίς να υποτιμώ τους αγώνες της δικής μου γενιάς και των προηγούμενων αλλά λέω έχετε καλύτερες πιθανότητες.

ΛΚ: Σας ευχαριστώ πολύ!

ΒΣ: Παρακαλώ!

 

ΣΥΝΤΟΜΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:
(από τις ιστοσελίδες kisos.org και phileleftheros.com/Ekloges/kisos.asp ) 

• Γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Λεύκαρα. 
• Φοιτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και στη συνέχεια σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του ήταν πρόεδρος της Πανσπουδαστικής Επιτροπής Κυπριακού Αγώνα, η οποία πρωτοστάτησε στις τότε μαζικές εκδηλώσεις για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
• Διετέλεσε γραμματέας της Συντονιστικής Επιτροπής Κυπριακών Σωματείων και πρόεδρος της Επιτροπής Φοιτητών.
• Μετά το τέλος των σπουδών του, ήρθε στην Κύπρο και έλαβε μέρος στον εθνικο-απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59 ενάντια στη βρετανική αποικιοκρατία από το 1955 μέχρι την ανεξαρτησία το 1960.. Έλαβε μέρος στη διάσκεψη του Λονδίνου και αντιτάχθηκε στην αποδοχή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου.
• Εξελέγει βουλευτής του Πατριωτικού Μετώπου το 1960 και έκτοτε εκλέγεται κατά συνέχεια βουλευτής μέχρι σήμερα.
• Ίδρυσε το Σοσιαλιστικό Κόμμα ΕΔΕΚ το 1969 και παρέμεινε πρόεδρός του μέχρι την μετονομασία σε Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών τον Φεβρουάριο του 2000. Τον Ιούλιο του 2001 αποχώρησε και ανακηρύχθηκε ισόβιος επίτημος Πρόεδρος και το κόμμα μετονομάστηκε πάλι σε Κ.Σ.ΕΔΕΚ.
• Διετέλεσε Πρόεδρός της Βουλής από τον Iανουάριο του 1986 μέχρι το 1991.
• Συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα του ελληνικού λαού και πρωτοστάτησε στην αντίσταση ενάντια στο πραξικόπημα της Χούντας στην Κύπρο και στο μεταπραξικόπημα. Για τη δράση του αυτή υπήρξε ο στόχος πολλών δολοφονικών σχεδίων. Μια αυτές ήταν η απόπειρα δολοφονίας του τον Αύγουστο του 1974, κατά την οποία σκοτώθηκε ο Δώρος Λοίζου, αγωνιστής και αρχηγός της νεολαίας του κόμματος, και ένας περαστικός.
• Διατέλεσε αντιπρόεδρος της Οργάνωσης Αφρικανο-ασιατικής Αλληλεγγύης και φιλοξένησε στην Κύπρο ηγέτες των αντιαποικιακών κινημάτων της Αφρικής (Γκαμπράλ, Νέτο, Μαρσελίνο ντος Σάντος, Όλιβερ Τάμπο, Nujome). Υπήρξε επίσης Γενικός Γραμματέας της ICSA (Αλληλεγγύη στους λαούς της Νότιας Αφρικής) ενάντια στο apartheid και για την απελευθέρωση του Μαντέλα και είναι προσωπικός φίλος του Γιασσέρ Αραφάτ.
• Διετέλεσε επίσης πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Ιπποκράτης (τώρα επίτιμος) και του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου.
• Παντρεύτηκε με την Aμερικανίδα δημοσιογράφο και συγγραφέα, Bάρβάρα Kόρνουολ, με την οποία και ζει στη Λευκωσία.
• O Δρ Λυσσαρίδης ταξιδεύει συχνά στο εξωτερικό για είκοσι τώρα χρόνια για την προαγωγή διεθνώς της υπόθεσης της Kύπρου.
• Στον ελεύθερο του χρόνο γράφει ποίηση και ζωγραφίζει.
 

(Πολλές ευχαριστίες στην Κύπρια σκηνοθέτρια, φλογερή πατριώτισσα και φίλη Θέκλα Κίττου για την διευθέτηση της συνάντησης)